Sau World Cup 2026, Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) đang chìm trong một cuộc khủng hoảng quản trị nghiêm trọng. Kế hoạch thương mại hóa quyền sở hữu World Cup của Chủ tịch Gianni Infantino đã vấp phải sự phản đối dữ dội từ các liên đoàn lớn, đặt ra câu hỏi lớn về tương lai của ông và cấu trúc quyền lực của tổ chức bóng đá toàn cầu.
Các điểm chính
- Kế hoạch FIFA Forward Enterprise (FFE) của Infantino nhằm bán cổ phần các giải đấu lớn đã bị UEFA, AFC và CONCACAF phản đối mạnh mẽ.
- Infantino buộc phải hủy bỏ kế hoạch FFE và FIFA đã gửi thư xin lỗi các liên đoàn thành viên.
- Tương lai của Infantino đang bị đe dọa khi các liên đoàn lớn muốn ông từ chức, dù vẫn nhận được sự ủng hộ từ một số khu vực.
- UEFA, AFC và CONCACAF đang đề xuất cải tổ quản trị FIFA, bao gồm việc thành lập Hội đồng quản trị và áp dụng mô hình chủ tịch luân phiên.
- Cuộc khủng hoảng này có thể dẫn đến những thay đổi sâu rộng trong cách điều hành bóng đá thế giới.
Nguồn cơn khủng hoảng: Kế hoạch FFE gây tranh cãi
Cuộc khủng hoảng thượng tầng tại FIFA bùng nổ vào ngày 26/7/2026, khi Chủ tịch Gianni Infantino công bố kế hoạch thành lập công ty FIFA Forward Enterprise (FFE). Mục tiêu của FFE là thương mại hóa quyền sở hữu World Cup và các giải đấu lớn khác, thông qua việc bán khoảng 20-21% cổ phần cho các nhà đầu tư tư nhân để huy động hàng tỷ USD. Infantino hứa hẹn sẽ chia cho mỗi liên đoàn thành viên 20-40 triệu USD từ nguồn thu này.
Tuy nhiên, kế hoạch này ngay lập tức vấp phải làn sóng phản đối dữ dội từ các liên đoàn bóng đá lớn như UEFA (châu Âu), AFC (châu Á) và CONCACAF (Bắc, Trung Mỹ và Caribe). Các tổ chức này cáo buộc FIFA thiếu minh bạch, không tham vấn đầy đủ và làm tổn hại lòng tin. Họ cho rằng việc bán cổ phần các giải đấu cốt lõi sẽ làm mất đi giá trị và quyền kiểm soát của các liên đoàn thành viên đối với bóng đá toàn cầu.
Phản ứng gay gắt từ các liên đoàn lớn
Sự phản đối của các liên đoàn không chỉ dừng lại ở lời nói. UEFA, đứng đầu là Chủ tịch Aleksander Ceferin, đã đe dọa tẩy chay các giải đấu do FIFA tổ chức, bao gồm cả World Cup, nếu kế hoạch FFE được thông qua. Chủ tịch UEFA Ceferin, Chủ tịch AFC Salman bin Ibrahim Al Khalifa và Chủ tịch CONCACAF Victor Montagliani đã cùng ký một bức thư ngỏ, chỉ trích gay gắt cách điều hành của FIFA và Infantino.
Bức thư nhấn mạnh rằng “lãnh đạo bóng đá không phải là tài sản để sở hữu”, thể hiện sự bất bình sâu sắc về việc FIFA cố gắng tư nhân hóa các giải đấu quan trọng nhất.
Áp lực từ các liên đoàn lớn đã buộc Infantino phải lùi bước. Ông tuyên bố hủy bỏ kế hoạch FFE và FIFA đã gửi thư xin lỗi đến 211 liên đoàn thành viên, thừa nhận sai sót trong quá trình chuẩn bị đề xuất. FIFA khẳng định không bao giờ có ý định gạt Hội đồng hay các liên đoàn thành viên ra khỏi tiến trình này. Tuy nhiên, FIFA cũng bác bỏ những đồn đoán về mâu thuẫn nội bộ và khẳng định Infantino vẫn nhận được sự ủng hộ tuyệt đối từ các thành viên tham dự cuộc họp khẩn tại Rabat (Morocco) vào ngày 5/8/2026.
Tương lai bất định của Gianni Infantino
Mặc dù kế hoạch FFE đã bị hủy bỏ, tương lai của Gianni Infantino vẫn đang trở nên khó đoán. Ông đối mặt với làn sóng chỉ trích dữ dội và sự ngờ vực từ nhiều phía. Ba liên đoàn phản đối Infantino dữ dội nhất (AFC, UEFA, CONCACAF) thậm chí còn muốn “tạo điều kiện” để ông chủ động từ chức, thay vì chờ tới cuộc bầu cử chủ tịch FIFA vào năm tới (2027).
Tuy nhiên, Infantino vẫn nhận được sự ủng hộ từ một số khu vực. Phó Chủ tịch FIFA kiêm Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá châu Phi (CAF) Patrice Motsepe khẳng định rằng nếu phe đối lập muốn “loại bỏ” Infantino thì họ phải tuân thủ thủ tục và thông qua bỏ phiếu. Ông Motsepe cũng cho biết CAF vẫn ủng hộ Infantino. Một số quốc gia như Argentina, Maroc, Mexico, Qatar, Ai Cập, Mauritania, Indonesia và Philippines cũng đã công khai bày tỏ sự ủng hộ đối với ông.
Thậm chí, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng lên tiếng ủng hộ Infantino, cho rằng FIFA vừa tổ chức kỳ World Cup thành công nhất lịch sử và nếu phế truất Infantino, họ sẽ không kiếm tiền tốt như hiện tại.
Đề xuất cải tổ quản trị FIFA
Trong bối cảnh khủng hoảng, UEFA, AFC và CONCACAF đang hợp lực đề xuất những cải tổ sâu rộng trong cấu trúc quản trị của FIFA. Mục tiêu chính là chấm dứt tình trạng tập trung quyền lực vào một cá nhân và tăng cường tính minh bạch, dân chủ trong tổ chức.
Các liên đoàn này đề xuất thành lập Hội đồng quản trị cho FIFA và bầu ra Giám đốc điều hành để điều hành bộ máy Liên đoàn Bóng đá thế giới. Điều này sẽ giúp phân chia quyền lực và trách nhiệm, tránh việc một cá nhân có quá nhiều ảnh hưởng. Ngoài ra, họ còn đề xuất áp dụng mô hình chủ tịch luân phiên, chuyển giao vị trí người đứng đầu FIFA định kỳ 2 năm.
Theo mô hình này, chiếc ghế chủ tịch FIFA trong tương lai sẽ làm nhiệm vụ ngoại giao và đại diện hình ảnh là chính, trong khi công việc điều hành sẽ do Giám đốc điều hành và Hội đồng quản trị đảm nhiệm. Các liên đoàn cũng muốn tăng cường bộ máy hành chính chuyên nghiệp phía sau người đứng đầu FIFA, tạo ra một hệ thống công vụ mạnh và độc lập hơn.
Tác động và những câu hỏi lớn
Cuộc khủng hoảng thượng tầng tại FIFA không chỉ là vấn đề nội bộ mà còn có thể tác động sâu rộng đến các giải đấu bóng đá quốc tế và sự phát triển của bóng đá toàn cầu. Việc FIFA bị điều tra về hoạt động bán vé World Cup 2026 tại hai bang New York và New Jersey (Mỹ) do nghi ngờ thiếu minh bạch cũng làm tăng thêm áp lực lên tổ chức này.
Nhiều câu hỏi lớn đang được đặt ra: Liệu Gianni Infantino có thể vượt qua cuộc khủng hoảng này và tái đắc cử vào năm 2027, hay sẽ bị phế truất? Các đề xuất cải tổ quản trị của UEFA, AFC và CONCACAF có khả thi không và sẽ ảnh hưởng như thế nào đến cấu trúc quyền lực của FIFA? Liệu có một giải đấu đối lập nào được thành lập nếu mâu thuẫn giữa FIFA và các liên đoàn lớn tiếp tục leo thang? Những diễn biến tiếp theo sẽ định hình tương lai của bóng đá thế giới trong những năm tới.
Tương lai nào cho bóng đá thế giới?
Cuộc khủng hoảng tại FIFA sau World Cup 2026 là một lời cảnh tỉnh về sự cần thiết của quản trị minh bạch và phân quyền trong các tổ chức thể thao lớn. Dù Infantino có tại vị hay không, những đề xuất cải tổ từ các liên đoàn lớn cho thấy một xu hướng rõ ràng: hướng tới một FIFA dân chủ hơn, ít tập trung quyền lực vào một cá nhân. Điều này có thể mang lại những thay đổi tích cực, đảm bảo sự phát triển bền vững và công bằng cho bóng đá toàn cầu, đồng thời khôi phục niềm tin của người hâm mộ và các bên liên quan.
Tài liệu tham khảo
- tienphong.vn
- bongdaplus.vn
- kenh14.vn
- baogialai.com.vn
- baomoi.com
- baomoi.com
- laodong.vn
- thethao247.vn
- youtube.com
- thanhnien.vn
- thethaovanhoa.vn
- vietnamnet.vn